ایرانیان

تازه های این بخش ایرانیان

فروشگاه

«خشونت سفید» دیگه چیه؟

نویسنده: علی باستانی

«خشونت سفید» دیگه چیه؟

 

خشونت سفید,روبان سفید خشونت علیه زنان,خشونت اینترنتی,خشونت علیه زنان,خشونت خانگی,خشونت بس,خشونت به انگلیسی,خشونت در قرآن,خشونت خانگی در ایران,خشونت کلامی علیه زنان,خشونت علیه زنان در افغانستان,خشونت علیه زنان در ایران,خشونت علیه زنان,

 

خشونت سفید یا خشونت اینترنتی، شامل مصادیق آزار و اذیت، کلاهبرداری، تهدید و … است که در فضای مجازی و مخصوصا علیه زنان اتفاق می‌افتد.

اگر در گذشته، تعقیب، متلک گفتن و فحاشی در کوچه و خیابان بود که زنان را آزار می‌داد، با ظهور تکنولوژی‌های روز، انواع آزار و مزاحمت اینترنتی، ارسال عکس‌ها و پیغام‌هایی که مصداق آزار جنسی هستند و سوءاستفاده و انتقام‌گیری مجازی هم به آنها اضافه شده است. موضوعی که منحصر به ایران نیست و هشدار سازمان ملل را هم در پی داشته؛ سازمان ملل اعلام کرده اینترنت به فضای تازه‌‌ای برای خشونت علیه زنان تبدیل شده و در شرایطی که میزان خشونت علیه آنها به طرز نگران کننده‌ای بالاست، خشونت در فضای مجازی هم رواج پیدا کرده و زنان در توییتر، اینستاگرام، فیس‌بوک و … به مسائل مختلفی تهدید می‌شوند.
نگاه کوچکی به خبرها نشان می‌دهد کم ‌نیستند مواردی شامل باج‌خواهی و تهدید به بی‌آبرویی با انتشار عکس و اطلاعات شخصی، ردیابی و آزار مداوم، متلک‌گویی، درخواست رابطه جنسی و اجبار به برقراری رابطه، کلاهبرداری و بسیاری از مصادیق دیگری که همه آنها تحت عنوان «خشونت آنلاین»، «خشونت اینترنتی» یا «خشونت سفید» شناخته می‌شوند.

جالب اینجاست که حتی با این که تکنولوژی تا حدودی فاصله‌های طبقاتی و جنسیتی را کم کرده، اما باز هم مانند سایر خشونت‌ها، بیشترین قربانیان خشونت اینترنتی را زنان تشکیل می‌دهند که گاهی زندگی خانوادگی و اجتماعی آنها را شدیدا با چالش مواجه می‌کند. شاید مهمترین نمونه‌های این اتفاق را بتوان پسر جنجالی تلگرام دانست که انتشار عکس‌هایش با تعدادی از دختران در شبکه‌های اجتماعی خبرساز شد و برای این دختران مشکلاتی را به وجود آورد یا ماجرای مینو خالقی که انتشار عکس‌های شخصی منتسب به او،‌ سبب شد حتی بعد از رای آوردن در انتخابات مجلس، از راه یافتن به ساختمان بهارستان و فعالیت سیاسی بازبماند و dh هنرپیشه‌هایی که به دلایل مختلف آماج حمله‌های تند کلامی و جملات زننده قرار می‌گیرند، مانند آنچه اخیرا اعتراض نفیسه روشن را به همراه داشته است.

جدول زیر نگاهی است به برخی از خشونت‌هایی که علیه زنان از طریق فضای مجازی رخ داده:

«خشونت سفید» را می‌شناسید؟/ نگاهی به خشونت‌های اینترنتی و مجازات این جرایم

فردی که با تهدید دختر جوان به افشای اسرار و مطالب خلاف عفت عمومی علیه وی در تلگرام نقشه باجگیری 70 میلیونی طراحی کرده بود به دام افتاد

بدیهی است مواردی که در جدول بالا به آنها اشاره شد، تنها مشتی نمونه خروار و بخشی از دایره‌ای است که شعاع بزرگتری از زنان را شامل می‌شود؛ اما با فرهنگ پنهان‌کاری از ترس آبرو، بسیاری از این موارد گزارش داده نمی‌شود و به جای پیگیری، با باج دادن به فرد مزاحم، بر این آزار سرپوش گذاشته می‌شود.

خشونت آنلاین؛ ناهنجاری اجتماعی نوپدید

این خشونت‌ها همیشه هم برای کسب منفعت خاصی نیستند، بلکه گاهی از روی ناآگاهی انجام می‌شوند و در مواردی ریشه در دور کردن زنان از فضاهای عمومی دارند. این فضای عمومی که حالا جایش را از خیابان به اینترنت داده، قلمرویی است که در بعضی فرهنگ‌ها تسلط مردانه‌ای بر آن حاکم است و عده‌ای تلاش می‌کنند همچنان این سیطره قدرت حفظ شود؛ به عنوان مثال، انواع شوخی‌های زننده در قالب طنز درباره زنان یا استیکرهایی که از روی عکس زنان ساخته می‌شد و عده‌ای را مجبور کرد به خاطر ترس از تبدیل عکسشان به استیکرهای خنده‌دار یا مستهجن، در پروفایلشان هر عکسی قرار دهند به جز آنچه بیانگر هویت خودشان است.

موضوعی که دکتر مهناز امیرپور، جامعه‌شناس، درباره آن می‌گوید: این شبکه‌ها یکی از دستاوردهای عصر اطلاعات و ارتباطات بوده و ارمغان آن‌ها برای جوامع، ترکیبی از فرصت‌ها و تهدیدهاست. با افزایش اطلاعات و ارتباطات اجتماعی، امید افراد بالا رفته و زمینه مشارکت، آموزش و زمینه‌های ارتباطاتی را فراهم کرده، اما از سوی دیگر خشم را نیز ایجاد کرده و سبب شده در این فضای سایبری، کنشگران انواع خشونت‌های زبانی، جنسی، عاطفی، روانی و… را نسبت به یکدیگر ایجاد کنند و در این بین زنان به عنوان قشر آسیب‌پذیر‌تر جامعه در کانون این خشونت‌های آنلاین قرار گرفته‌اند.

وی خشونت سفید یا آنلاین را یک نوع ناهنجاری اجتماعی نوپدید توصیف می‌کند و می‌گوید: آسیب‌های خشونت‌های آنلاین کمتر از دیگر انواع خشونت‌های فیزیکی نیست، ولی به نظر می‌رسد تا زمانی که افراد جامعه خود در دام آزار جسمی، جنسی، بی‌آبرویی و کلاهبرداری نیفتاده‌اند، از این آسیب اجتماعی غفلت می‌کنند.

«خشونت سفید» را می‌شناسید؟/ نگاهی به خشونت‌های اینترنتی و مجازات این جرایم

این جامعه‌شناس همچنین اشاره می‌کند: به دلیل ماهیت فضای مجازی که امکان انتشار سریع و فراگیر مطالب، عکس‌ها و فیلم‌ها را به افراد می‌دهد، قربانی در موقعیتی قرار می‌گیرد که برای پیشگیری از آبروریزی احتمالی مجبور می‌شود به ارتباطی تن بدهد که تمایلی به آن ندارد. این خشونت چنان تأثیر عمیقی بر سلامت روانی افراد بر جای می‌گذارد که به هیچ وجه نمی‌توان از کنار آن بی‌تفاوت گذشت و تصور کرد اتفاق خاصی روی نداده است.

عده‌ای درباره این خشونت‌ها معتقدند به دلیل این که زنان، بخش زیادی از اعضای این شبکه‌ها هستند، این خطرها بیشتر آنها را تهدید می‌کند و برای کاهش این آسیب‌ها، استفاده کمتر از شبکه‌های ارتباطی تلگرام، اینستاگرام و … را پیشنهاد می‌دهند. اما دکتر سید یعقوب موسوی، دانشیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه الزهرا در این زمینه می‌گوید: این حضور زیاد زنان در فضای مجازی جای تعجب ندارد. از آنجا که زنان فرصت کمتری برای حضور اجتماعی و فرهنگی دارند، مدام زیر ذره‌بین‌های کنترلگر هستند و زمینه برای فعالیت آنها به اندازه مردان فراهم نیست بنابراین بیشترین استفاده‌کنندگان از فضاهای مجازی می‌شوند.

این جامعه‌شناس با اشاره به این که شبکه‌های اجتماعی می‌توانند مانند یک دانشگاه عمومی مجازی عمل کرده و کلاس درس توده‌های مردم شوند، درباره آسیب‌هایی که به همراه دارند، می‌گوید: این مسائل به دلیل ناآشنایی با استفاده صحیح از چنین فضاهایی است. یعنی ما وسیله‌ای را داریم ولی فرهنگ استفاده از آن را نداریم. ضمن این که سرخوردگی‌ها، شتاب‌زدگی‌ها، هیجان برای اعلام حضور و نبودن فضای فرهنگی، اجتماعی و حتی تفریحی لازم به این موارد دامن می‌زند.

دکتر موسوی تاکید می‌کند: در زمینه استفاده از فضای مجازی در مرحله آزمون و خطا هستیم. در آینده کاربران این ابزارها به این نتیجه می‌رسند که چطور باید از آنها استفاده کرد و در شیوه‌های موجود اصلاح و بازاندیشی صورت می‌گیرد. از آنجا که این ابزارها وارداتی است، درباره استفاده از آنها آسیب‌پذیریم و کمی طول می‌کشد تا فرهنگ استفاده از آن به دست بیاید. تجربه نشان داده قطع و محدود کردن این ابزارها فایده‌ای ندارد؛ همانطور که در ویدئو و ماهواره این موضوع را شاهد بودیم. باید به فکر راه‌های مناسب برای فرهنگ‌سازی بود.

مجازات خشونت‌های اینترنتی در قانون چیست؟

اما در کنار کار فرهنگی، نقش حمایتگر قانون در این زمینه چیست و آیا پلیس فتا می‌تواند با استنادات قانونی کافی، با این مزاحمت‌ها برخورد جدی و قاطعانه داشته باشد؟ جدول زیر نگاهی است به بعضی از مواد قانونی مطرح شده در قانون مجازات جرایم رایانه‌ای که با استناد به آنها، فردی که جرم اینترنتی انجام داده مورد مجازات قرار می‌گیرد؛

«خشونت سفید» را می‌شناسید؟/ نگاهی به خشونت‌های اینترنتی و مجازات این جرایم

هرکس به قصد اضرار به غیر یا تشویش اذهان عمومی یا مقامات رسمی به وسیله سیستم رایانه یا مخابراتی اکاذیبی را منتشر نماید یا در دسترس دیگران قرار دهد یا با همان مقاصد اعمالی را برخلاف حقیقت، رأساً یا به عنوان نقل قول، به شخص حقیقی یا حقوقی یا مقام‌های رسمی به طور صریح یا تلویحی نسبت دهد، اعم از این‌‌که از طریق یاد شده به نحوی از انحاء ضرر مادی یا معنوی به دیگری وارد شود یا نشود، افزون بر اعاده حیثیت به حبس از نود و یک روز تا دو سال یا جزای نقدی از پنج تا چهل میلیون ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد.

با این همه،‌ هرچند در کنار این مواد قانونی، موادی از قانون مجازات اسلامی هم هست که می‌توان درباره انواع مزاحمت از آنها کمک گرفت؛ اما از آنجا که بیشتر این جرایم علیه زنان صورت می‌گیرد، به نظر می‌رسد لازم است حمایت‌های قانونی بیشتری از آنها وجود داشته باشد؛ خلائی که درباره خشونت خانگی و حمایت از زنان آسیب‌دیده در خانه هم احساس می‌شود.

نظرات کاربران
بدون دیدگاه

مطالب تصادفی

ایستگاه سلامت